ประธาน กมธ.วิสามัญร่าง พ.ร.บ.เวนคืนฯ แถลงข่าว “ผลการพิจารณาร่าง พ.ร.บ. เวนคืนฯ และประโยชน์ที่ประชาชนจะได้รับ”

เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2569 เวลา 11.00 น. ณ ห้องแถลงข่าว ชั้น 1 อาคารรัฐสภา (สส.) คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. วุฒิสภา นำโดย พันตำรวจเอก กอบ อัจนากิตติ ประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญ แถลงข่าวเรื่อง “ผลการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.เวนคืนฯ และประโยชน์ที่ประชาชนจะได้รับ”

โดยกล่าวว่า เมื่อวันจันทร์ที่ 25 พฤษภาคม 2569 ที่ประชุมวุฒิสภาได้เห็นชอบด้วยกับสภาผู้แทนราษฎร ต่อร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. และจะได้ดำเนินการเพื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษาเพื่อใช้บังคับต่อไป

สาระสำคัญของร่างพระราชบัญญัตินี้ สืบเนื่องมาจากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ที่วินิจฉัยว่าพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2562 ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ กรณีกำหนดให้เงินค่าทดแทนที่เจ้าหน้าที่ได้วางไว้ต่อศาล หรือสำนักงานวางทรัพย์ หรือฝากไว้กับธนาคารออมสิน รวมทั้งเงินหรือทรัพย์สินที่เจ้าหน้าที่เก็บรักษาไว้ อันมาจากการรื้อถอนโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างในที่ดินที่ถูกเวนคืน หากผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนไม่มารับภายในระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด ให้เงินหรือทรัพย์สินดังกล่าวตกเป็นของแผ่นดิน ซึ่งถือเป็นบทบัญญัติที่ไม่ได้คำนึงถึงเหตุขัดข้องที่ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทน หรือเจ้าของทรัพย์สิน ไม่อาจใช้สิทธิของตนได้ตามระยะเวลาที่กำหนด และเป็นการซ้ำเติมผลร้ายที่เกิดขึ้นแก่ประชาชนผู้ถูกเวนคืน

ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. จึงมีหลักการสำคัญเพื่อแก้ไขปัญหาความไม่เป็นธรรมดังกล่าวที่เกิดขึ้นแก่ประชาชนผู้ถูกเวนคืน รวมทั้งแก้ไขบทบัญญัติอื่นบางมาตรา เพื่อให้การจ่ายเงินค่าทดแทนแก่ประชาชนเกิดความคล่องตัวและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ดังนี้

แก้ไขเพิ่มเติมให้รัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินที่จะเวนคืน มีอำนาจอนุมัติให้ขยายระยะเวลาในการกำหนดราคาอสังหาริมทรัพย์เบื้องต้นของคณะกรรมการได้
กำหนดให้เจ้าหน้าที่มีหน้าที่แจ้งให้เจ้าของทรัพย์สินมารับทรัพย์สิน และถอนเงินค่าทดแทนที่วางไว้ต่อศาล หรือสำนักงานวางทรัพย์ หรือฝากไว้กับธนาคารออมสิน เพื่อส่งคืนคลัง เมื่อผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทนไม่มารับภายในระยะเวลาที่กำหนด โดยไม่ตัดสิทธิของผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทน ที่จะยื่นคำร้องขอรับเงินค่าทดแทนคืนภายหลังจากพ้นระยะเวลาที่กำหนด
ให้ผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทน มีสิทธิฟ้องคดีต่อศาล และมีสิทธิได้รับดอกเบี้ยจากเงินค่าทดแทน

ประโยชน์ที่ประชาชนจะได้รับจากการบังคับใช้ร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ

ประชาชนผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทน สามารถยื่นคำร้องเพื่อขอรับเงินค่าทดแทนได้ แม้จะพ้นระยะเวลาการวางเงินค่าทดแทน 5 ปี ตามที่กฎหมายกำหนดไว้แล้วก็ตาม รวมทั้งกฎหมายกำหนดให้เป็นหน้าที่ของเจ้าหน้าที่เวนคืน ที่ต้องดำเนินการคืนเงินที่เก็บรักษาไว้ให้แก่เจ้าของโดยเร็ว โดยเงินทั้งสองส่วนดังกล่าวจะไม่ตกเป็นของแผ่นดิน
บุคคลอื่นซึ่งไม่ใช่เจ้าของที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์ แต่ได้รับผลกระทบจากการถูกเวนคืน เช่น ผู้เช่าที่ดิน หรือผู้ประกอบการค้าขายในพื้นที่ สามารถใช้สิทธิฟ้องคดีต่อศาลได้เช่นเดียวกับเจ้าของ หากไม่พอใจจำนวนเงินค่าทดแทนที่ได้รับ

ทั้งนี้ ประธานคณะกรรมาธิการฯ กล่าวขอบคุณคณะรัฐมนตรีที่เห็นถึงความสำคัญของประโยชน์ที่ประชาชนจะได้รับ จึงได้ร้องขอให้รัฐสภาพิจารณาร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ต่อไป เพราะเมื่อประกาศใช้เป็นกฎหมายแล้ว จะช่วยสร้างความเป็นธรรมให้แก่ประชาชนที่ถูกเวนคืนที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในกิจการของรัฐได้ทั้งในปัจจุบันและอนาคต